Prompt template: zo stuur je AI aan als een stagiair
Stel, maandag begint er een stagiair op je kantoor. Briljant cv, maar ze heeft je kantoor nog nooit van binnen gezien. Ze kent je dossieropbouw niet, ze weet niet wat jij een net memo noemt en ze heeft geen idee wat jouw inspecteur accepteert. Ze haalt nooit koffie en wordt nooit moe. En ze schrijft precies op wat je zegt.
Daar zit het gevaar, want ze schrijft wat je zégt en niet wat je bedoelt. Dat is AI in een notendop. Een goed prompt template is haar inwerkprogramma, en in dit blog leg ik uit hoe dat template eruitziet, waarom het werkt en welke fout bijna iedereen na een paar dagen maakt.
Context is zuurstof
AI stikt zonder zuurstof, en zuurstof is context. Wie is de lezer? Welk bedrag of vermogen staat op het spel? Welke datum of welk peiljaar geldt? En vooral: wat is de vraag achter de vraag? Een klant die naar de bijtelling vraagt, wil eigenlijk weten of hij die auto moet kopen. Een DGA die naar de BOR vraagt, wil eigenlijk weten of zijn kinderen het bedrijf kunnen voortzetten zonder de spaarpot leeg te trekken.
Daar komt de vorm bij. Een memo is geen e-mail en een interne analyse is geen klantbrief. Vertel je er niet bij waar de tekst moet landen, dan kiest ze zelf een vorm, en die past zelden. Alles wat je niet vertelt, vult ze namelijk zelf in. En haar fantasie is groter dan je lief is.
Het universele prompt template
In mijn boek staat één formule die je in één adem kunt onthouden:
💡 De prompt die je kunt kopiëren:
“Je bent [ROL]. De context is: [CONTEXT]. Schrijf een [VORM] waarin je [TAAK]. Gebruik [STRUCTUUR] en houd een [TOON] aan. Beperk de lengte tot [GRENZEN]. Verwijs waar relevant naar [WETGEVING/BRONNEN].”
In die ene zin zit alles wat een taalmodel nodig heeft om jouw denkwerk te versterken. De rol zorgt dat de bril klopt, want een estate planner schrijft anders dan een jurist bij de Belastingdienst. De context maakt de inhoud relevant voor déze klant in plaats van voor een gemiddelde lezer. De taak geeft actie en richting, de structuur bepaalt hoe het stuk eruitziet, de toon houdt geloofwaardigheid en empathie in balans, en de grenzen snijden herhaling en zijpaden af. Het laatste veld, de bronnen, voorkomt dat je achteraf verwijzingen moet verzinnen: jij bepaalt waar ze zich juridisch mag voeden.
Is dat een dwangbuis? Nee, het is een denkraam. Wij werken in rapporten toch ook al jaren met de vaste volgorde situatie, beoordeling en conclusie? En in bezwaarschriften met feiten, gronden en slot? Wie telkens willekeurig typt, krijgt willekeurige resultaten. Wie werkt met een vast template, bouwt aan kwaliteit, consistentie en tijdwinst. Niet door meer te doen, maar door altijd hetzelfde goed te doen.
Zo ziet het prompt template er ingevuld uit
Een voorbeeld uit de praktijk maakt het concreet:
💡 De prompt die je kunt kopiëren:
“Je bent Register Belastingadviseur. De context is: een IB-ondernemer investeert in 2025 voor €38.000 in drie bedrijfsmiddelen en vraagt naar de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek. Schrijf een klantmail waarin je uitlegt of hij recht heeft op KIA en voor welk bedrag. Gebruik de opbouw aanleiding, inschatting, advies en vervolgstap. Houd een professionele en geruststellende toon aan. Beperk de lengte tot 300 woorden. Verwijs naar art. 3.41 Wet IB 2001.”
Zes velden, één zin per veld, en het resultaat is een concept dat klaar is voor jouw eindcontrole. Vergelijk dat met “maak even iets over KIA” en je begrijpt waarom het template geen administratieve ballast is maar pure winst.
De valkuil heet haast
De eerste uren vult iedereen keurig alle zes de velden in. Dan wordt het druk. Men tikt snel “maak iets over KIA” en zit vervolgens tien minuten te corrigeren. Dat voelt als tijdwinst, maar je verliest dubbel. AI vergeeft vaagheid niet.
Wie vijf minuten nadenkt over zijn prompt, bespaart twintig minuten correctiewerk. Niet omdat AI dan slimmer wordt, maar omdat jij duidelijker bent. De remedie is simpel en streng: dwing jezelf om altijd de zes velden te vullen, desnoods in één lange zin. En maak er een teamafspraak van, want een template werkt pas echt als iedereen op kantoor hetzelfde denkraam gebruikt. Dan kan een collega jouw prompt lezen en meteen zien wat er is gevraagd, en dat maakt je werk ook nog eens uitlegbaar richting klant en inspecteur.
“Ron, ik wil geen code leren”
Die zin hoor ik in elke zaal, en mijn antwoord is altijd hetzelfde: dat hoeft ook niet. Prompten is geen programmeren, het is helder Nederlands. Kun jij juridisch schrijven, feiten van waardering onderscheiden en een cliëntvraag structureren? Dan ben je hier waarschijnlijk beter in dan menig marketeer, want dit is in de kern juridisch en taalkundig vakmanschap. Je hoeft niet slim te zijn in technologie, je moet precies zijn in taal. En daar is ons vak nu juist groot in.
Een prompt template is jouw vakmanschap, gevat in één zin. Ik noem het je nieuwe fiscale handschrift: herkenbaar, herhaalbaar, betrouwbaar en uitlegbaar.
De stap die bijna geen kantoor zet: de promptbibliotheek als kantoorbezit
Hier komt het deel dat je bij collega’s niet leest. Een goed prompt template is geen persoonlijk trucje, het is intellectueel kapitaal van je kantoor. Behandel het dus ook zo. Geef elke vaste prompt een naam, een versienummer en een eigenaar. Leg vast wanneer hij voor het laatst is getoetst aan actuele wetgeving, want een prompt met “verwijs naar de tarieven van 2024” is in 2026 een tijdbom. En bespreek wijzigingen zoals je wijzigingen in een modelbrief bespreekt: één keer per kwartaal, met het hele team.
Waarom zo formeel? Omdat het alternatief chaos is. Ik zie kantoren waar veertig varianten van dezelfde bezwaarprompt rondzwerven, allemaal nét anders, en niemand weet welke de goede is. Dat is hetzelfde als veertig versies van je modelbrief in veertig mailboxen. En er is nog een reden die bijna niemand ziet: je promptbibliotheek hoort thuis in je kwaliteitshandboek. Als de kwaliteitstoetsing van je beroepsorganisatie vraagt hoe jij borgt dat AI-teksten consistent en juist zijn, dan is een beheerde bibliotheek met versienummers en eigenaren je antwoord. Wie zijn prompts beheert, bewijst zijn zorgvuldigheid.
Wil je dat je hele team volgens één template werkt? Dat is precies wat we doen in de incompany AI-training: één dag, jullie eigen dossiers en werkafspraken die blijven hangen. Bel me gerust op 06 2079 71 15. Het volledige template met alle varianten vind je in AI in de fiscale praktijk.
🟦 Denk blauw. Werk slimmer. Deel kennis.
Vakinhoud, AI-voorsprong en 20 jaar praktijkervaring
Ron Meijer RB is registerbelastingadviseur met 20 jaar ervaring in de fiscale praktijk en voorzitter van de Commissie AI & Digitalisering van het Register Belastingadviseurs (RB). Daarnaast is hij oprichter van Blauwe Vrijdag en auteur van het veelverkochte vakboek AI in de fiscale praktijk en van de wekelijkse nieuwsbrief De Fiscale Vuurtoren over AI in het vak. Hij is een veelgevraagd spreker en trainer en verzorgt AI-cursussen voor beroepsorganisaties en kantoren, waaronder SRA, Lefebvre Sdu en NOAB. Ook Blauwe Vrijdag zelf verzorgt AI-cursussen voor belastingadviseurs en accountants.
Meer over Ron Meijer RB →🔦 De Fiscale Vuurtoren
AI verandert ons vak sneller dan ooit. De Fiscale Vuurtoren is het licht in onzekere tijden: mijn (bijna) wekelijkse nieuwsbrief voor honderden accountants, belastingadviseurs, juristen en advocaten. Geen hype, maar houvast — verhalen uit de praktijk, prompts en tools die je maandag al kunt gebruiken. Meld je hieronder aan en vaar op zeker.
Blij met mijn tip?
Wees sportief en gun mij een kop koffie 😉.