Belastingschuld van een ander aanvechten: kan dat?

Kun je als buitenstaander de belastingschuld van een ander aanvechten bij de burgerlijke rechter? Soms wel, soms niet. De Hoge Raad zette op 29 mei 2026 de regels op een rij in een zaak over een adviseur die werd aangesproken voor de schade van schuldeisers, grotendeels bestaand uit belastingschulden. De uitkomst is genuanceerd: de Raad verruimt de mogelijkheden, maar de adviseur zelf vangt bot.

Kort antwoord

• Word je door de Ontvanger aansprakelijk gesteld voor de belastingschuld van een ander, dan mag je de juistheid van die schuld bij de burgerlijke rechter betwisten.
• Dat geldt voortaan ook bij verhaalsconcurrentie: als de Ontvanger en een andere schuldeiser allebei verhaal zoeken op dezelfde schuldenaar. Op dit punt komt de Hoge Raad terug van zijn arrest Dumatrust/Ontvanger uit 2011.
• Word je door iemand anders (zoals een curator) aangesproken, dan val je buiten deze categorieën. Je moet het dan uitvechten met die curator, niet met de Ontvanger.
• De Ontvanger handelt pas onrechtmatig als hij wist, of na onderzoek had moeten weten, dat de aanslagen niet klopten.

Wat speelde er in deze zaak?

De feiten, kort:

• Een adviseur begeleidt de sanering van een groep vennootschappen.
• In 2006 gaan zeven vennootschappen failliet (jaartal uit de brontekst).
• De Ontvanger dient naheffingsaanslagen loonheffing en omzetbelasting in.
• De curator stelt de adviseur aansprakelijk namens de gezamenlijke schuldeisers wegens onrechtmatig handelen bij de sanering.

Definitie – Peeters/Gatzen-vordering: een vordering waarbij de curator niet namens de failliete boedel optreedt, maar namens álle schuldeisers gezamenlijk, tegen een derde die hun benadeeld zou hebben.

Het hof wijst de vordering toe en veroordeelt de adviseur tot schadevergoeding. De Hoge Raad verwerpt het eerste cassatieberoep.

Nieuwe administratie duikt op

Jaren later krijgt de adviseur administratie in handen waaruit zou blijken dat de vennootschappen helemaal geen omzetbelastingschulden hadden.

• Hij probeert het arrest te laten herroepen.
• De Hoge Raad vernietigt de afwijzing van dat verzoek en wijst de zaak terug.
• Uiteindelijk schikken de adviseur en de curator.

Maar de adviseur wil meer: hij wil dat de Ontvanger de belastingaanslagen intrekt.

Ontvanger erkent een kleine fout

De adviseur vraagt de Ontvanger de aanslagen te toetsen op materiële verschuldigdheid.

• De Ontvanger erkent dat een bedrag van € 14.006 ten onrechte niet is verrekend (bedrag uit de brontekst).
• Voor het overige wijst hij het verzoek af: de aanslagen zijn volgens hem niet onmiskenbaar onjuist.
• De adviseur stapt naar de burgerlijke rechter en eist intrekking plus schadevergoeding.
• Rechtbank en hof wijzen de vorderingen af.

Wanneer kun je de belastingschuld van een ander aanvechten?

Hier zit de kern van het arrest. De Hoge Raad onderscheidt situaties waarin een derde de belastingschuld van een ander aanvechten kan bij de burgerlijke rechter:

• Directe aansprakelijkstelling door de Ontvanger. Stelt de Ontvanger jou aansprakelijk voor de belastingschuld van een ander, dan mag je de juistheid van die schuld betwisten.
• Verhaalsconcurrentie. Zoeken de Ontvanger en een andere schuldeiser allebei verhaal op dezelfde schuldenaar, dan mag je dat voortaan ook. Dit is nieuw.

Op dat tweede punt komt de Hoge Raad uitdrukkelijk terug van zijn arrest Dumatrust/Ontvanger uit 2011. Oorzaak en gevolg: voorheen stond dat arrest betwisting bij verhaalsconcurrentie in de weg; nu is die deur open.

Waarom vangt de adviseur dan toch bot?

Omdat hij in géén van beide categorieën valt:

• Hij is niet door de Ontvanger aansprakelijk gesteld, maar door de curator.
• Er is geen verhaalsconcurrentie.

Gevolg: de adviseur moet het uitvechten met de curator, niet met de Ontvanger. En de Ontvanger handelt pas onrechtmatig als hij bij het indienen of handhaven van de vordering wist, of na onderzoek had moeten weten, dat de aanslagen niet klopten. Dat is hier niet gebleken. De Hoge Raad verwerpt het cassatieberoep.

De praktische les voor ondernemers en adviseurs

• Spreek de juiste partij aan. Wie je voor een belastingschuld kunt aanspreken, hangt af van wie jóu heeft aangesproken en in welke rol. Een curator is iets anders dan de Ontvanger.
• Bewaar je administratie zorgvuldig en lang. In deze zaak draaide alles om administratie die pas jaren later opdook. Een complete, vindbare administratie kan het verschil maken. Onze administratieve dienstverlening helpt daarbij.
• Laat aansprakelijkstellingen vroeg toetsen. Bij een dreigende aansprakelijkstelling rond een faillissement of sanering loont het om snel juridisch en fiscaal advies te halen. Kijk bij fiscale dienstverlening en advisering en bedrijfsadvies.

Veelgestelde vragen

Kun je de belastingschuld van een ander aanvechten bij de burgerlijke rechter?
Soms. Het kan als de Ontvanger jou aansprakelijk heeft gesteld voor die schuld, of bij verhaalsconcurrentie. Buiten die situaties meestal niet.

Wat is verhaalsconcurrentie?
De situatie waarin de Ontvanger en een andere schuldeiser allebei verhaal zoeken op dezelfde schuldenaar. Sinds dit arrest mag een betrokkene in die situatie de juistheid van de belastingschuld betwisten.

Wat is een Peeters/Gatzen-vordering?
Een vordering waarbij de curator niet namens de boedel optreedt, maar namens alle schuldeisers gezamenlijk tegen een derde die hen benadeeld zou hebben.

Waarom verloor de adviseur in deze zaak?
Hij was niet door de Ontvanger aansprakelijk gesteld en er was geen verhaalsconcurrentie. Hij was aangesproken door de curator en moest het dus met de curator uitvechten, niet met de Ontvanger.

Wanneer handelt de Ontvanger onrechtmatig tegenover een derde?
Pas als hij bij het indienen of handhaven van de belastingvordering wist, of na onderzoek had moeten weten, dat de aanslagen niet klopten. Met het aannemen van zo’n onrechtmatigheid wordt behoedzaam omgegaan.

Wat betekent dit arrest voor adviseurs en dga’s?
Het maakt scherper bij wie je een onjuiste belastingschuld kunt aanvechten. Het verruimt de mogelijkheid bij verhaalsconcurrentie, maar biedt geen route om de Ontvanger aan te spreken als een curator je heeft aangesproken.

Bron: Hoge Raad, ECLI:NL:HR:2026:817, 29 mei 2026 (gepubliceerd op rechtspraak.nl).

Vragen?

Heeft u naar aanleiding van vorenstaande nog één of meerdere vragen? Geen punt! U kunt mij uw casus online voorleggen. Hiervoor heb ik de optie gratis sparren met Ron bedacht. Tijdens dit half uur kunt u mij uw vraag of vragen voorleggen. Misschien kan ik u zo verder helpen en bent u direct geholpen. Is het antwoord complex en vraagt het meer tijd dan kunnen we dit ook dan bespreken. Klik hier om een afspraak te maken.

DE APP

Vanaf nu alle fiscale informatie in de app Blauwe Vrijdag.
vertel mij meer...

Blij met mijn fiscale tip?

Wees sportief en gun mij een kop koffie 😉.