- Authentiek
- Oprecht
- Creatief en deskundig
AI controleert je IB-aangifte op 860+ punten — inclusief twistpunt-memo’s, formele vereisten en fiscale risico’s. In minder dan 2 minuten weet je wat er mist.
Met de IB AangifteChecker kun je je IB-aangifte controleren met AI — snel, grondig en volledig lokaal op je eigen computer. Als vervolg op de JaarrekeningChecker heb ik deze tool gebouwd om te onderzoeken: kan AI helpen bij het voorcontroleren van IB-aangiftes? Het antwoord is voorzichtig ja — met kanttekeningen.
Je uploadt een IB-aangifte als PDF, XML of XBRL. De tool leest de gegevens eruit en legt die voor aan Claude (de AI van Anthropic). Per controle krijg je een beoordeling: ✅ voldoet, ⚠️ aandachtspunt, ❌ risico, of ⏭ niet beoordeeld.
De 860+ controles zijn verdeeld over categorieën: formele vereisten, inkomsten uit werk, eigen woning, box 3, aftrekposten, heffingskortingen, buitenlands inkomen, en meer. Bij twistpunten krijg je een formele memo (voor de Belastingdienst) en een interne memo (voor je dossier).
Alles draait lokaal op je eigen computer. De enige externe verbinding is met de AI voor de analyse. Na afloop wordt niets opgeslagen — niet door de tool, niet door Anthropic.
32 pagina’s • AVG • WWFT • AI Act • Inclusief invulbare templates voor je AI-beleid, evidence-formulier en verwerkingsregister.
Geen technische kennis nodig. Als je een e-mail kunt versturen, kun je dit ook.
Python is een programmeertaal. Je hoeft er niets van te snappen — je installeert het zodat je computer het script kan draaien. Net als Adobe Reader voor PDF’s.
Ga naar python.org/downloads en klik op de gele knop.
De checker gebruikt Claude (Anthropic). Je hebt een API-sleutel nodig:
Je hebt twee bestanden nodig: ib_checker_web.py en checklist.py.
C:\IB-Checker📁 Dat is alles. Eén map. Twee bestanden. Geen gedoe.
cmd, EnterWat installeer je?
flask — de webpaginaanthropic — AI-verbindingpymupdf — PDF-lezerOpen CMD en typ:
cd C:\IB-Checkerpython ib_checker_web.py💡 Laat CMD open! Minimaliseer het venster, niet sluiten.
Typ in je browser:
localhost:5001
Eerste keer: vul je API-sleutel in (uit stap 2). Dit doe je maar één keer — de sleutel wordt lokaal in je browser opgeslagen.
Upload een IB-aangifte (PDF, XML of XBRL), klik Analyseer aangifte, en bekijk de resultaten.
De checker kan ook de ontvangen bewijsstukken meenemen in de analyse. Denk aan:
Upload alle beschikbare stukken samen met de aangifte. Hoe meer context de AI heeft, hoe nauwkeuriger de controle. De bewijsstukken worden — net als de aangifte zelf — alleen in het geheugen gelezen en nergens opgeslagen.
cmd → Entercd C:\IB-Checkerpython ib_checker_web.pylocalhost:5001De installatie (stap 1–4 hierboven) doe je maar één keer.
Lukt het niet? Mail naar rm@blauwevrijdag.nl met een screenshot.
Transparantie is geen bijzaak. Hieronder leg ik haarfijn uit welke wetten en regels gelden, hoe deze tool daarmee omgaat, en wat je zelf moet regelen.
De IB AangifteChecker is ontworpen met privacy als uitgangspunt — niet als bijzaak. Het belangrijkste ontwerpprincipe: er bestaat geen centrale plek waar cliëntgegevens terechtkomen.
De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) — in het Engels de General Data Protection Regulation (GDPR) — is de Europese privacywet die sinds 25 mei 2018 geldt. De wet beschermt de persoonsgegevens van alle EU-burgers. Overtreding kan leiden tot boetes tot €20 miljoen of 4% van de wereldwijde jaaromzet.
Als belastingadviseur verwerk je dagelijks persoonsgegevens: namen, BSN-nummers, inkomensgegevens, hypotheekgegevens, medische aftrekposten. Je bent daarbij verwerkingsverantwoordelijke in de zin van de AVG — niet ‘verwerker’, want jíj bepaalt het doel en de middelen van de verwerking.
Een IB-aangifte bevat bijzonder gevoelige persoonsgegevens:
De tool stuurt de tekst van je aangifte naar de Anthropic API, samen met de controlevragen. Anthropic verwerkt deze data alleen om de response te genereren en slaat het niet op voor model-training (bij API-gebruik, conform hun privacybeleid). Na de API-call verdwijnt de data. Er worden maximaal 30 dagen logbestanden bewaard voor abuse-detectie, waarna ze worden verwijderd.
Omdat jíj de verwerkingsverantwoordelijke bent, heb je een aantal verplichtingen. Een goed AI-beleidsdocument helpt je om alles in één keer goed vast te leggen.
De WWFT verplicht belastingadviseurs, accountants, notarissen en advocaten om mee te helpen bij het voorkomen van witwassen en terrorismefinanciering. Als belastingadviseur heb je drie kernverplichtingen:
Nee. De IB AangifteChecker is een voorcontrole-instrument. Het is geen cliëntenonderzoekstool en het vervangt geen WWFT-procedures.
Indirect, ja. De 860+ controles bevatten checks op ongebruikelijke patronen: grote contante stortingen, plotselinge vermogensstijgingen, inkomsten uit hoog-risico-jurisdicties. Een waarschuwing is een signaal voor jou om nader onderzoek te doen — geen vervanging van je eigen WWFT-beoordeling.
Vóór aanvang van werkzaamheden: cliëntenonderzoek uitvoeren. Ontdek je ongebruikelijke aspecten — inkomen dat niet past bij het beroep, onverklaarbare vermogenssprongen, transacties met PEP’s — dan melding bij FIU-Nederland.
Let op: per 1 januari 2026 zijn het Bureau Toezicht WWFT (BTWwft) en het Bureau Economische Handhaving (BEH) samengegaan als de Dienst Financieel-Economische Integriteit (DFEI).
De EU AI Act (Verordening 2024/1689) is de eerste uitgebreide AI-wet ter wereld. De wet reguleert AI in de EU en geldt voor zowel aanbieders (developers) als gebruikers (deployers). Er zijn vier risiconiveaus: onaanvaardbaar (verboden), hoog (strenge eisen), beperkt (transparantieverplichtingen), en minimaal (vrij gebruik met AI-geletterdheid).
Minimaal risico. De tool is een assistentie-instrument voor professionals — het neemt geen autonome beslissingen, produceert geen bindende adviezen, en vervangt geen menselijk oordeel.
Wil je AI-geletterdheid structureel inbedden in je kantoor? De SRA heeft een praktisch e-book uitgebracht over de AI Act voor accountants- en advieskantoren. Voor wie liever hands-on aan de slag gaat: Blauwe Vrijdag verzorgt trainingen en workshops over AI in de fiscale praktijk — van prompten tot compliance, inclusief kant-en-klare templates.
2 feb 2025 — Verboden AI-praktijken + AI-geletterdheid → al van toepassing
2 aug 2025 — Transparantieverplichtingen voor general-purpose AI
2 aug 2026 — Alle overige bepalingen, incl. hoog-risico-verplichtingen
2 aug 2027 — Hoog-risico AI als onderdeel van EU-productwetgeving
Naast wetten (AVG, WWFT, AI Act) gelden er ook beroepsregels van de organisaties waarbij je bent aangesloten. Deze regels stellen eisen aan kwaliteit, zorgvuldigheid, onafhankelijkheid en vakbekwaamheid — ook bij het inzetten van AI-tools. De IB AangifteChecker is zo ontworpen dat het gebruik ervan past binnen al deze kaders.
Alle beroepsorganisaties verwachten dat je je werkwijze documenteert. Voor AI-tooling betekent dit: leg vast welke tool je gebruikt, waarvoor, hoe je de output beoordeelt, en wie verantwoordelijk is. Een evidence-formulier per AI-toepassing volstaat — op de pagina voor vakgenoten vind je templates hiervoor.
De gegevens worden versleuteld (TLS) verstuurd naar de Anthropic API en na de analyse niet opgeslagen. Anthropic gebruikt API-data niet voor model-training. De tool slaat zelf niets op. Het is vergelijkbaar met het versturen van een beveiligde e-mail — de data is onderweg beschermd en wordt na gebruik verwijderd.
Ja, dat is verstandig en vanuit de AI Act transparantieverplichting ook aan te raden. Neem een passage op in je opdrachtbevestiging of algemene voorwaarden.
Nee. De AI-analyse is een voorcontrole, geen formeel bewijsmiddel. Bewerk de gegenereerde memo’s altijd en maak er je eigen werk van.
Dat kan en zal gebeuren. Controleer altijd wetsverwijzingen, bedragen en conclusies. De tool is een ‘tweede paar ogen’ — niet een vervanging van je eigen kennis. Jij blijft tuchtrechtelijk en civielrechtelijk verantwoordelijk.
De tool zelf is gratis. Je betaalt alleen voor het API-gebruik bij Anthropic: gemiddeld circa €0,10–0,20 per analyse. Bij 100 aangiftes per jaar kost dat circa €10–20 totaal.
Ja. Python en Flask zijn platformonafhankelijk. De installatiestappen zijn iets anders (Terminal i.p.v. CMD), maar het principe is hetzelfde.
Gebruik een evidence-formulier per AI-toepassing. Leg vast: welke tool, waarvoor, welke data erin gaat, wie de output beoordeelt, en hoe je kwaliteit borgt. Op de pagina voor vakgenoten vind je voorbeelden en templates.
Ik schrijf wekelijks De Fiscale Vuurtoren — een nieuwsbrief over AI-ontwikkelingen voor belastingadviseurs. Daarnaast geef ik trainingen en workshops over prompt engineering, AI-beleid en compliance — alles praktisch en direct toepasbaar.
Ron Meijer RB, belastingadviseur en oprichter van Blauwe Vrijdag in Leeuwarden. Ik schrijf, spreek en experimenteer met AI in de fiscale praktijk. Meer op de Over Ron-pagina.
ib_checker_web.zip • Python-script • ZIP-bestand
⬇ Download ib_checker_web.zip🔒 Het script draait volledig lokaal op jouw computer. Geen data wordt opgeslagen of gedeeld.